Tóm tắt : Twenty Thousand Leagues under the Sea

Năm 1866, một hiện tượng bí ẩn và kỳ lạ xuất hiện trên đại dương đã gây xôn xao dư luận toàn cầu, thu hút sự chú ý đặc biệt từ giới hàng hải, thương nhân, thủy thủ cho đến chính phủ các nước ở cả châu Âu và châu Mỹ. Nhiều con tàu liên tục chạm trán với một "vật thể khổng lồ" có hình thoi, đôi khi phát lân quang, sở hữu kích thước và tốc độ vượt trội hơn hẳn các loài cá voi từng được khoa học biết đến. Các ghi chép hàng hải đều thống nhất về tốc độ di chuyển đáng kinh ngạc, sức mạnh vận hành cùng những biểu hiện sống đặc biệt của vật thể này. Ngày 20 tháng 7 năm 1866, tàu hơi nước Governor Higginson đã bắt gặp khối đá di động này cách bờ biển phía đông nước Úc 5 hải lý; sinh vật này sau đó phun ra hai cột nước cao tới 150 bộ lên không trung. Chỉ ba ngày sau, tàu Columbus cũng nhìn thấy nó tại một vị trí cách đó hơn 700 hải lý thuộc Thái Bình Dương, chứng minh vận tốc dịch chuyển phi thường của sinh vật. Nửa tháng sau, hai con tàu Helvetia và Shannon khi đang di chuyển trên Đại Tây Dương cũng đồng loạt phát tín hiệu chạm trán quái vật, ước tính chiều dài tối thiểu của nó phải hơn 350 bộ. Hàng loạt báo cáo từ tàu Pereire, vụ va chạm với tàu Etna, cùng cuộc khảo sát của các sĩ quan trên khinh hạm Normandie của Pháp đã làm bùng nổ một cuộc tranh luận kịch liệt giữa phe tin vào điều kỳ diệu và phe hoài nghi trên các tạp chí khoa học toàn cầu. Sau sáu tháng tranh cãi gay gắt, sự việc tạm thời lắng xuống vào đầu năm 1867 sau một bài viết châm biếm xuất sắc, nhưng ngay sau đó, những sự kiện thực tế mới đã biến bài toán khoa học này thành một mối nguy hiểm thực sự cần phải né tránh. Lúc này, quái vật đại dương đã trở thành một nỗi ám ảnh kinh hoàng dưới hình thái một rạn san hô di động. Ngày 5 tháng 3 năm 1867, tàu Moravian đang di chuyển với tốc độ 13 hải lý đã đâm phải một rạn đá không hề có trên bản đồ tại tọa độ 27° 30′ vĩ độ và 72° 15′ kinh độ, khiến một phần sống tàu bị gãy. Nghiêm trọng hơn, vào ngày 13 tháng 4 năm 1867, con tàu Scotia lừng danh của hãng Cunard đang chạy trong điều kiện thời tiết thuận lợi thì bất ngờ hứng chịu một cú đâm nhẹ từ một vật thể sắc nhọn. Nước biển lập tức tràn vào khoang số năm với áp lực lớn. Nhờ hệ thống vách ngăn kiên cố, tàu Scotia đã kịp quay về ụ đóng tàu ở Liverpool sau ba ngày trì hoãn. Tại đây, các kỹ sư kinh ngạc phát hiện một lỗ thủng hình tam giác cân hoàn hảo, đường kính hai mét, nằm sâu dưới mực nước hai mét rưỡi. Vết rách trên tấm thép dày 1,375 inch sắc nét như được đục bằng máy, cho thấy vật thể tấn công sở hữu một sức mạnh phi thường và khả năng rút lui kỳ lạ. Sự kiện này đã đẩy làn sóng phẫn nộ của dư luận lên đỉnh điểm. Quái vật bị cáo buộc chịu trách nhiệm cho sự biến mất của khoảng 200 con tàu mất tích hàng năm tại Lloyd's, khiến việc giao thương giữa các đại lục trở nên vô cùng nguy hiểm. Trước tình hình đó, công chúng ráo riết yêu cầu các cơ quan chức năng phải bằng mọi giá quét sạch sinh vật cetacean đáng sợ này ra khỏi bờ cõi đại dương. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.

Vào thời điểm các sự kiện trên diễn ra, giáo sư Pierre Aronnax thuộc Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Paris vừa trở về New York sau chuyến khảo sát khoa học tại vùng Nebraska. Trong lúc chuẩn bị lên tàu về Pháp vào đầu tháng 5, ông đã dành thời gian phân loại các bộ sưu tập khoáng vật và động thực vật quý giá của mình. Vụ tai nạn của tàu Scotia xảy ra làm bùng nổ các cuộc tranh luận đỉnh điểm tại New York. Sau khi các giả thuyết về đảo nổi, rạn đá hay xác tàu đắm bị loại bỏ vì không giải thích được tốc độ di chuyển phi thường của vật thể, dư luận chia làm hai phe: một bên tin vào quái vật khổng lồ, bên còn lại nghi ngờ về một tàu ngầm có sức mạnh vô song. Tuy nhiên, giả thuyết tàu ngầm quân sự cũng nhanh chóng bị bác bỏ sau khi chính phủ các cường quốc như Anh, Pháp, Nga, Mỹ tuyên bố không hề sở hữu một vũ khí bí mật nào như vậy, và việc một cá nhân có thể giữ bí mật công nghệ này là hoàn toàn bất khả thi. Với tư cách là tác giả cuốn sách nổi tiếng "Những bí ẩn của vùng đáy biển sâu", Giáo sư Aronnax liên tục được công chúng và giới báo chí tham vấn. Trước sức ép của tờ New York Herald, ông đã xuất bản một bài báo phân tích chuyên sâu vào ngày 30 tháng 4. Trong bài viết, ông lập luận rằng do vùng biển sâu vẫn là ẩn số đối với nhân loại, có khả năng tồn tại những loài sinh vật mới chưa từng được phân loại. Ông đưa ra giả thuyết sinh vật này là một con cá kình (narwhal) hay kỳ lân biển khổng lồ, sở hữu kích thước gấp mười lần loại thông thường. Vũ khí của nó là chiếc sừng ngà cứng như thép, có khả năng đâm thủng vỏ thép của các con tàu lớn giống như cách kỳ lân biển thông thường từng đâm thủng tàu gỗ. Bài báo của Aronnax nhận được sự ủng hộ rộng rãi của công chúng và các công ty bảo hiểm hàng hải đang lo ngại về việc phải tăng phí dịch vụ. Trước áp lực của dư luận, chính phủ Hoa Kỳ quyết định tiên phong tổ chức một cuộc viễn chinh để săn lùng con kỳ lân biển khổng lồ này. Họ trang bị cho chiếc tàu tuần duyên tốc độ cao mang tên Abraham Lincoln và giao quyền chỉ huy cho Thuyền trưởng Farragut. Tuy nhiên, ngay khi con tàu sẵn sàng, quái vật đại dương đột nhiên biến mất suốt hai tháng khiến công chúng vô cùng sốt ruột. Mãi đến ngày 2 tháng 7, tin tức từ một tàu hơi nước chạy tuyến California - Thượng Hải báo về đã nhìn thấy sinh vật ở Bắc Thái Bình Dương ba tuần trước đó. Con tàu Abraham Lincoln lập tức được tiếp tế nhiên liệu để chuẩn bị nhổ neo khỏi cảng Brooklyn. Chỉ ba giờ trước khi tàu khởi hành, Giáo sư Aronnax bất ngờ nhận được thư mời chính thức từ Bộ trưởng Hải quân Mỹ, J.B. Hobson, đề nghị ông tham gia chuyến hải trình để đại diện cho nước Pháp trong cuộc săn lùng thế kỷ này. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.

Ngay sau khi đọc xong bức thư của Bộ trưởng Hải quân Mỹ J.B. Hobson, Giáo sư Pierre Aronnax lập tức thay đổi ý định trở về quê nhà Paris để tham gia cuộc săn lùng con kỳ lân biển khổng lồ. Dù vừa trải qua chuyến khảo sát mệt mỏi ở Nebraska và rất khao khát được đoàn tụ với bạn bè cũng như các bộ sưu tập tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên, ông vẫn chấp nhận lời mời mà không hề do dự. Ông tự trấn an rằng chuyến đi này cuối cùng cũng sẽ dẫn quay về châu Âu, và ông có thể mang chiếc sừng ngà của con quái vật về làm giàu cho bảo tàng nước Pháp. Giáo sư Aronnax gọi Conseil, người người hầu trung thành, tận tụy xứ Flemish đã đồng hành cùng ông suốt mười năm qua, để thông báo về chuyến đi cấp bách này. Conseil là một thanh niên ba mươi tuổi có tính cách điềm tĩnh, nguyên tắc, luôn gọi chủ bằng ngôi thứ ba và không bao giờ phàn nàn trước những chuyến đi xa xôi hay gian khổ. Khi nghe lệnh chuẩn bị hành lý trong vòng hai tiếng để lên đường, Conseil tỏ ra vô cùng bình thản và chỉ thắc mắc về số phận của các bộ sưu tập động vật quý giá cũng như con thú Babiroussa còn sống của giáo sư. Aronnax quyết định để lại toàn bộ hành lý và thú nuôi tại khách sạn, đồng thời giải thích với Conseil rằng họ sẽ quay về Paris bằng một lộ trình vòng vèo hơn trên con tàu Abraham Lincoln để thực hiện sứ mệnh thanh lọc con quái vật ra khỏi đại dương. Sau khi thu xếp xong việc tài chính cho con thú Babiroussa, cả hai lên xe ngựa tiến thẳng ra cảng và chuyển hành lý lên tàu. Tại đây, Giáo sư Aronnax gặp gỡ Thuyền trưởng Farragut và được chào đón nồng nhiệt trước khi được dẫn về căn buồng nằm ở phía sau tàu. Tàu Abraham Lincoln là một chiến hạm tuần duyên tốc độ cao được trang bị động cơ áp suất lớn, có thể đạt vận tốc hơn mười tám hải lý một giờ, một tốc độ đáng nể nhưng vẫn bị hoài nghi là chưa đủ để đối phó với sinh vật khổng lồ. Ngay sau khi Conseil sắp đặt xong xuôi hành lý trong phòng, Thuyền trưởng Farragut ra lệnh cắt dây neo cuối cùng tại bến Brooklyn để không lãng phí một giờ phút nào trong việc tìm kiếm. Lúc này, bến cảng Brooklyn và các khu vực lân cận dọc theo sông Đông chật kín khoảng nửa triệu khán giả đang reo hò và vẫy khăn tiễn biệt con tàu. Chiến hạm Abraham Lincoln tiến vào dòng sông Hudson, chạy dọc bờ biển New Jersey, vượt qua các đồn lũy và đáp lễ tiếng súng chào bằng cách kéo ba lần lá cờ Mỹ ba mươi chín ngôi sao. Sau khi di chuyển qua eo biển hẹp tại Sandy Hook và nhận lời chúc mừng cuối cùng từ người dân trên bãi biển, con tàu được các tàu hộ tống dẫn đường ra đến phao tiêu. Đến khi sáu hồi chuông vang lên, hoa tiêu rời tàu để trở lại chiếc thuyền nhỏ đang chờ sẵn. Động cơ tàu tăng tốc, chân vịt quay nhanh hơn giúp con tàu vượt qua bờ biển Long Island. Vào lúc tám hồi chuông, khi ánh đèn của đảo Fire khuất dần ở phía tây bắc, tàu Abraham Lincoln chính thức chạy hết tốc lực lao vào vùng nước tối thẳm của Đại Tây Dương. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.

Thuyền trưởng Farragut là một thủy thủ xuất sắc và vô cùng tâm huyết với con tàu Abraham Lincoln. Ông nuôi một niềm tin tuyệt đối vào sự tồn tại của con quái vật biển khổng lồ và quyết tâm quét sạch nó để bảo vệ đại dương, tạo nên một bầu không khí sục sôi và đầy hy vọng cho toàn bộ thủy thủ đoàn. Tất cả mọi người trên tàu đều tích cực tham gia quan sát mặt biển bất kể ngày đêm, đặc biệt là khi Thuyền trưởng Farragut quyết định treo giải thưởng trị giá hai ngàn đô la cho người đầu tiên phát hiện ra sinh vật bí ẩn này. Giữa làn sóng phấn khích đó, chỉ có người hầu Conseil là giữ thái độ thờ ơ, tách biệt khỏi sự hào hứng chung. Nhằm chuẩn bị tốt nhất cho cuộc đi săn, chiến hạm được trang bị đầy đủ các thiết bị đánh bắt cá voi hiện đại, từ lao móc cầm tay đến súng đại bác nạp đạn đuôi tiên tiến có thể bắn xa tới mười dặm. Đáng chú ý nhất, trên tàu còn có sự xuất hiện của Ned Land, người được mệnh danh là vua phóng lao. Ned Land là một người Canada bốn mươi tuổi, sở hữu vóc dáng cao lớn, tính cách trầm nghị, điềm tĩnh nhưng cũng rất dữ dội mỗi khi bị phản bác. Do có cùng nguồn gốc ngôn ngữ Pháp, Ned Land nhanh chóng trở nên thân thiết với Giáo sư Aronnax và thường xuyên chia sẻ về những chuyến phiêu lưu mạo hiểm của mình tại vùng biển cực. Mặc dù toàn bộ thủy thủ đoàn đều tin tưởng vào sự hiện diện của con quái vật, Ned Land lại là người duy nhất hoài nghi và hoàn toàn không tin vào câu chuyện về con kỳ lân biển này. Vào một buổi tối cuối tháng 7, khi con tàu Abraham Lincoln đang di chuyển đến gần vùng biển Patagonia và chuẩn bị tiến vào Thái Bình Dương, Giáo sư Aronnax đã chủ động trò chuyện với Ned Land về mục tiêu của chuyến viễn chinh. Giải thích cho sự hoài nghi của mình, Ned Land cho rằng với kinh nghiệm của một thợ săn cá voi lâu năm, ông chưa từng thấy bất kỳ sinh vật biển nào có cấu tạo đuôi hoặc sừng đủ mạnh để có thể đâm thủng vỏ thép của một con tàu hơi nước hiện đại. Để thuyết phục người bạn đồng hành bướng bỉnh, Giáo sư Aronnax đã sử dụng các lập luận khoa học và những con số cụ thể về áp suất nước ở các tầng biển sâu. Ông chứng minh rằng ở độ sâu hàng dặm dưới đáy đại dương, một sinh vật muốn tồn tại và chịu đựng được áp lực khổng lồ lên tới hàng triệu pound thì bắt buộc phải sở hữu một cấu trúc xương và cơ thể cực kỳ kiên cố, vững chắc như những tấm thép dày của thiết giáp hạm. Với sức mạnh lý tính và khối lượng khổng lồ đó, sinh vật này hoàn toàn có thể tạo ra những cú va chạm kinh hoàng tương tự như một đoàn tàu tốc hành. Dù bị lung lay trước những phân tích logic về áp suất nước của giáo sư, Ned Land vẫn chưa hoàn toàn bị thuyết phục và cuộc tranh luận kết thúc bằng câu hỏi bỏ ngỏ của Aronnax về nguyên nhân thực sự gây ra lỗ thủng bí ẩn trên tàu Scotia. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.

Hải trình của tàu Abraham Lincoln trải qua một thời gian dài phẳng lặng và không có biến cố nào đặc biệt. Tuy nhiên, một sự kiện diễn ra vào ngày 30 tháng 6 đã chứng minh tài năng xuất chúng của Ned Land khi ông được Thuyền trưởng Farragut cho phép sang hỗ trợ tàu cá voi Monroe, phóng lao hạ gục một lúc hai con cá voi trước sự thán phục của toàn bộ thủy thủ đoàn. Sau đó, chiếc chiến hạm nhanh chóng men theo bờ biển phía đông nam Nam Mỹ, vượt qua vùng Cape Horn đầy sóng gió vào ngày 6 tháng 7 thay vì đi qua eo biển Magellan quanh co, rồi chính thức tiến vào Thái Bình Dương. Nhờ phần thưởng trị giá hai ngàn đô la, tất cả mọi người trên tàu, từ thủy thủ đến các sĩ quan, đều túc trực ngày đêm để quan sát mặt biển. Bản thân Giáo sư Aronnax cũng dành phần lớn thời gian trên boong tàu, không quản mưa nắng để săn tìm tung tích sinh vật lạ. Dù vậy, bầu không khí phấn khích ban đầu dần biến thành những nỗi thất vọng ê chề khi con tàu liên tục đuổi theo các mục tiêu nhầm lẫn chỉ là những loài cá voi thông thường. Sau ba tháng ròng rã lùng sục khắp các vùng biển trung tâm Thái Bình Dương, từ quần đảo Marquesas, Sandwich cho đến vùng biển Trung Hoa và Nhật Bản mà không thu được kết quả, tâm lý của thủy thủ đoàn bắt đầu đảo chiều dữ dội. Sự kiên nhẫn cạn kiệt, những người từng ủng hộ nhiệt thành nhất nay lại trở thành những kẻ chỉ trích chuyến đi gay gắt nhất, thậm chí sự chán nản còn lan sang cả Thuyền trưởng Farragut. Trước làn sóng bất mãn ngày một tăng cao của các thủy thủ, Thuyền trưởng Farragut buộc phải đưa ra một lời hứa vào ngày 2 tháng 11, yêu cầu toàn tàu kiên nhẫn thêm ba ngày nữa. Nếu sau thời hạn đó con quái vật vẫn không chịu xuất hiện, tàu Abraham Lincoln sẽ quay trở về châu Âu. Quyết định này lập tức thổi bùng một luồng sinh khí cuối cùng, khiến mọi người dồn hết sức lực và dùng mọi biện pháp thu hút sinh vật, kể cả việc thả thịt lợn muối làm mồi. Đến đêm ngày 4 tháng 11, bí ẩn dưới lòng đại dương vẫn chưa được hé mở trong khi thời hạn của lời hứa sẽ kết thúc vào trưa ngày hôm sau. Lúc này, con tàu đang ở tọa độ 31° 15′ vĩ bắc và 136° 42′ kinh đông, cách bờ biển Nhật Bản chưa đầy hai trăm dặm. Khi bóng tối buông xuống và đồng hồ điểm tám hồi chuông, mây đen bắt đầu che khuất vầng trăng khuyết, khiến đường chân trời càng lúc càng mờ mịt. Giáo sư Aronnax và người hầu Conseil đứng tựa vào mạn tàu, cùng nhau trò chuyện về sự thất bại của chuyến đi và viễn cảnh sẽ bị dư luận chế giễu khi trở về Paris. Đúng lúc Conseil đang bày tỏ sự tiếc nuối về khoảng thời gian lãng phí thay vì được phân loại hóa thạch trong bảo tàng, một tiếng hét lớn xé tan bầu không khí im lặng của đêm đen. Đó là giọng của Ned Land vang lên từ phía boong tàu, thông báo rằng mục tiêu mà họ tìm kiếm bấy lâu nay đã xuất hiện ngay ở phía đầu gió. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.

Sau tiếng hét của Ned Land, toàn bộ thủy thủ đoàn tàu Abraham Lincoln nhanh chóng tập trung về mạn phải và chứng kiến biển cả được thắp sáng bởi một nguồn sáng điện mãnh liệt phát ra từ vật thể bí ẩn. Khi chiến hạm cố gắng đổi hướng để né tránh, sinh vật siêu nhiên đột ngột áp sát với tốc độ nhanh gấp đôi, liên tục lượn quanh tàu trước khi tắt ngấm ánh sáng một cách bí ẩn rồi lại xuất hiện ở phía đối diện. Thuyền trưởng Farragut nhận định đây là một con kỳ lân biển khổng lồ có khả năng phát điện nên quyết định hoãn cuộc tấn công để chờ đến khi trời sáng. Suốt đêm đó, thủy thủ đoàn túc trực trong tư thế sẵn sàng chiến đấu với đầy đủ vũ khí như súng phóng lao và đạn nổ. Đến gần một giờ sáng, một tiếng rít dữ dội vang lên từ phía sinh vật và đến hai giờ sáng, ánh sáng rực rỡ tái hiện cách tàu năm dặm, kèm theo tiếng quẫy đuôi mạnh mẽ cùng nhịp thở dồn dập như một động cơ hai ngàn mã lực. Sáng hôm sau, một lớp sương mù dày đặc bao phủ mặt biển khiến việc quan sát gặp nhiều khó khăn. Đến tám giờ, sương mù tan dần và Ned Land một lần nữa phát hiện ra mục tiêu ở mạn trái cách tàu một dặm rưỡi. Giáo sư Aronnax quan sát và ước tính chiều dài của con thú khoảng hai trăm năm mươi bộ, đồng thời khẳng định nó thuộc lớp động vật có vú nhờ hai cột nước phun cao. Thuyền trưởng Farragut ra lệnh cho phòng máy đốt hết tốc lực để rượt đuổi. Cuộc truy đuổi diễn ra vô cùng gay gắt suốt nhiều giờ liền khi con tàu đạt vận tốc hơn mười chín hải lý một giờ nhưng quái vật vẫn dễ dàng giữ khoảng cách, thậm chí tăng tốc lên ba mươi hải lý một giờ để chế giễu chiến hạm. Nhận thấy không thể bắt kịp, thuyền trưởng ra lệnh dùng đại bác trên boong nã đạn conical vào sinh vật, song viên đạn chỉ trượt khỏi lớp vỏ bọc tròn trịa của nó rồi rơi xuống biển sâu. Cuộc đi săn kiệt sức kéo dài đến tận đêm ngày 6 tháng 11 mà không có dấu hiệu mệt mỏi từ phía con quái vật. Đến mười giờ mười phút tối, ánh sáng điện của sinh vật tái xuất hiện cách tàu ba dặm trong trạng thái bất động, dường như đang ngủ theo làn sóng. Thuyền trưởng Farragut tận dụng cơ hội, cho tàu chạy nửa thanh thế lặng lẽ tiếp cận ở khoảng cách gần một trăm bộ. Ned Land vào vị trí dưới cột buồm mũi, dùng một tay bám chặt và tay còn lại phóng mạnh chiếc lao móc kinh hoàng vào mục tiêu từ khoảng cách hai mươi bộ. Một tiếng va chạm vang lên như vừa đánh vào một vật thể cực kỳ rắn chắc. Ngay lập tức, luồng ánh sáng điện vụt tắt, hai vòi rồng khổng lồ ập xuống boong tàu tạo nên một cú sốc kinh hoàng. Va chạm dữ dội xảy ra khiến spar bị gãy, lật đổ nhiều người và hất văng Giáo sư Aronnax qua lan can rơi thẳng xuống lòng biển sâu. By the way, to unlock the full functionality of all Apps, enable Gemini Apps Activity.