Saint of Hippo Augustine

Chương 3

The City of God, Volume IRésumé 🇻🇳 Tiếng Việt

Sự bất lực của tà thần và lời kêu gọi hướng tới Thiên Chúa Augustine tiếp tục luận giải về sự bất lực và suy ngoái đạo đức do các thần linh đa thần giáo gây ra cho Rome. Tác giả chỉ ra rằng khi Rome bị quân Gauls đánh chiếm và đốt phá trong quá khứ, các vị thần hoàn toàn không thể bảo vệ thành phố, đồng thời nhấn mạnh rằng chính sự đồi trụy đạo đức chứ không phải sự biến mất của các thần linh đã tàn phá nền cộng hòa. Thiên Chúa duy nhất mới là đấng quyết định sự hưng vong và may rủi của con người. Để chứng minh điều này, Augustine so sánh số phận của Marius, một kẻ tàn bạo nhưng đạt nhiều vinh hoa, với Regulus, một người chính trực nhưng chịu chết trong đau đớn. Sự tương phản này cho thấy các thần linh không hề thưởng cho người tốt hay phạt kẻ xấu, và việc thờ phụng họ là hoàn toàn vô ích. Sự thăng tiến của Marius hay các chiến thắng máu me của Sylla không xuất phát từ lòng nhân từ của các thần mà do sự cho phép trong ý định bí ẩn của Thiên Chúa nhằm thử thách con người. Tác giả vạch trần bản chất tà ác của các linh hồn quỷ dữ khi chúng kích động chiến tranh và tội lỗi trong xã hội La Mã. Chúng tạo ra các điềm báo hay hiện tượng giả tạo để biến những cuộc nội chiến tàn khốc thành hành vi bắt chước thần linh, khiến con người mất đi sự hối hận khi chém giết lẫn nhau. Bên cạnh đó, các tà thần còn đòi hỏi người dân phải tổ chức những kịch nghệ đồi trụy và nghi lễ dâm ô công khai để tôn vinh chúng. Augustine lên án sự gian trá của ác quỷ khi chúng giả vờ truyền dạy một vài lời khuyên đạo đức kín đáo cho số ít người, nhưng lại công khai phô bày các hành vi dâm dật trên sân khấu kịch để làm hoen ố tâm hồn của hàng triệu người dân, đẩy toàn bộ nền cộng hòa vào ranh giới sụp đổ về mặt đạo đức. Cuối cùng, Augustine khẳng định sự vượt trội và tính chất chữa lành của Kitô giáo đối với nhân loại. Ông kêu gọi người dân La Mã thức tỉnh, từ bỏ những tà thần giả dối và xấu xa vốn luôn ganh tị với hạnh phúc vĩnh cửu của con người. Tác giả nhắc lại việc chính người La Mã từng tước quyền công dân của các diễn viên đóng kịch đồi trụy, từ đó chỉ ra sự phi lý khi họ lại đi thờ phụng những vị thần đòi hỏi chính những kịch nghệ ấy. Thay vì bám bám vào một thành phố trần thế đầy biến động và những nghi thức làm ô hoen nhân phẩm, ông tha thiết mời gọi người dân Rome gia nhập thành phố trên trời của Thiên Chúa, nơi mang lại sự chân lý, thánh thiện, hạnh phúc và sự sống vĩnh cửu.