Tóm tắt : The Odyssey / Rendered into English prose for the use of those who cannot read the original

Bản dịch Odyssey sang văn xuôi tiếng AnhTác giả giới thiệu bản dịch đầy đủ bằng văn xuôi này của Odyssey nhằm bổ sung cho tác phẩm The Authoress of the Odyssey mà ông đã xuất bản năm 1897. Ông dành lời đề tặng cho Giáo sư Cav Biagio Ingroia như một người đồng minh quý giá. Tác giả nhắc lại hai kết luận chính của mình mà không đưa ra thêm lập luận mới vì tin rằng chưa có phản bác nào thỏa đáng được đưa ra. Thứ nhất, ông khẳng định tác phẩm Odyssey được sáng tác hoàn toàn tại Trapani ở bờ biển phía tây Sicily và hành trình của Ulysses thực chất là một chuyến đi vòng quanh đảo Sicily khởi đầu và kết thúc tại Trapani. Thứ hai, ông cho rằng bài thơ được viết bởi một phụ nữ trẻ sống ở Trapani, người đã tự đưa mình vào tác phẩm dưới tên gọi Nausicaa. Nhận thấy không cần thiết phải tranh luận thêm với các nhà nghiên cứu, ông tập trung cung cấp bản dịch văn xuôi dễ đọc cho độc giả Anh cùng các chú thích, hình ảnh minh họa và sơ đồ ngôi nhà của Ulysses. Về nguyên tắc dịch thuật, tác giả giải thích rằng việc chuyển thể thơ ca sang văn xuôi đòi hỏi sự linh hoạt liên tục để bảo đảm tính rõ ràng và tự nhiên của văn xuôi. Để minh họa cho sự khác biệt giữa bản dịch của mình và phương pháp dịch sát nghĩa, ông trích dẫn khoảng sáu mươi câu đầu tiên của Odyssey từ bản dịch của Messrs Butcher và Lang. Đoạn trích mô tả việc Nữ thần Thơ ca được cầu xin hãy hát về Odysseus, người đã đi lang thang khắp nơi sau khi phá hủy thành Troy. Đoạn văn kể lại việc các đồng đội của ông bị tiêu diệt vì ăn thịt đàn bò của Helios Hyperion, trong khi Odysseus bị nữ thần Calypso giữ lại trên đảo giữa biển. Khi các vị thần họp mặt trên đỉnh Olympus trong lúc Poseidon đi vắng, Athene đã xin Zeus can thiệp để giúp Odysseus được trở về quê nhà Ithaca. Tác giả lưu ý rằng Odyssey vay mượn rất nhiều đoạn từ Iliad, nhưng ông quyết định không in các đoạn đó bằng phông chữ khác để tránh làm bản dịch mang tính quá hàn lâm. Thay vào đó, ông kêu gọi các nhà xuất bản đại học phát hành bản gốc tiếng Hy Lạp có đánh dấu các đoạn trùng lặp này để hỗ trợ sinh viên, đồng thời cho biết ông đã trao tặng các bản chép tay có đánh dấu cho Bảo tàng Anh. Ông lập luận rằng việc nhận thức được nguồn gốc duy nhất tại Sicily, thời điểm sáng tác sớm trước năm 750 TCN và sự thông thạo của tác giả đối với Iliad sẽ giúp giải quyết nhiều tranh cãi học thuật. Ngoài ra, ông chỉ ra rằng Odyssey được tạo thành từ hai bài thơ riêng biệt là Cuộc trở về của Ulysses và Câu chuyện về Penelope cùng những kẻ cầu hôn, vốn được kết hợp lại với rất ít sửa đổi. Ông kết thúc bằng những ghi chú kỹ thuật nhỏ về dấu câu và việc viết hoa trong bản in Teubner năm 1894 tại Leipsic.

Bản in mới và sự đính chính tác phẩmNhà xuất bản và biên tập viên Henry Festing Jones trình bày lý do ra đời của bản in tái bản lần này cho bản dịch Odyssey của Butler cùng tác phẩm The Authoress of the Odyssey. Bản dịch Odyssey ban đầu được phát hành vào năm 1900, trong khi cuốn The Authoress of the Odyssey xuất hiện trước đó vào năm 1897. Trong tái bản mới này, kích thước trang sách đã được thu nhỏ lại để tạo sự thống nhất với các tác phẩm khác của Butler. Mặc dù kích thước trang thay đổi, việc sử dụng phông chữ nhỏ hơn cho phép giữ nguyên số lượng từ trên mỗi trang, từ đó giúp bảo toàn toàn bộ hệ thống tham chiếu trang từ bản gốc. Bản tái bản này giữ nguyên tính trung thực so với bản đầu tiên, ngoại trừ việc sửa các lỗi in ấn rõ ràng mà không cố gắng chỉnh sửa hay cập nhật nội dung tác phẩm.Biên tập viên liệt kê chi tiết các thay đổi kỹ thuật cụ thể đã được thực hiện trong bản tái bản lần này. Mục chỉ mục của cuốn sách đã được soát xét lại kỹ lưỡng. Do kích thước trang giảm xuống, một số dòng tiêu đề đầu trang phải rút ngắn lại, tận dụng các bản sửa đổi và bổ sung do chính Butler từng ghi chép lại trong các bản sao cá nhân của ông. Ngoài ra, phần lớn các hình minh họa giờ đây được trình bày riêng biệt trên một trang thay vì xếp hai hình trên một trang như trước, đồng thời sơ đồ Ngôi nhà của Ulysses cũng bắt buộc phải thu nhỏ kích thước lại.Một điểm thay đổi quan trọng trong tư tưởng của Butler được người biên tập chỉ ra thông qua so sánh một trích đoạn giữa hai tác phẩm. Trong cuốn The Authoress xuất bản năm 1897, Butler cho rằng không một nhà thơ lớn nào lại đi so sánh anh hùng của mình với một cái dạ dày đầy máu và mỡ đang nướng trên lửa. Tuy nhiên, đến bản dịch năm 1900, Butler đã dịch lại đoạn này thành sự so sánh giữa Ulysses với một người đang lật đi lật lại cái dạ dày trên lửa, cho thấy tác giả có thể đã thay đổi quan điểm của mình. Cuối cùng, Henry Festing Jones gửi lời cảm ơn chân thành đến Mr A T Bartholomew và Mr Donald S Robertson vì sự giúp đỡ vô giá trong việc kiểm tra, đối chiếu các trích dẫn từ Iliad và Odyssey. Ông ghi nhận niềm vui đặc biệt khi công việc này được thực hiện bởi con trai một người bạn cũ của Butler từ thời đi học nghệ thuật.

Minerva đến Ithaca và sự trưởng thành của TelemachusHội nghị các vị thần diễn ra trên đỉnh Olympus khi Neptune vắng mặt. Minerva cầu xin Jove thương hại Ulysses, người đang bị giam giữ trên đảo Ogygia bởi nữ thần Calypso. Jove đồng ý rằng đã đến lúc Ulysses phải trở về quê nhà Ithaca và quyết định cử Mercury đến thông báo cho Calypso. Trong khi đó, Minerva hạ giới xuống Ithaca dưới dạng Mentes, thủ lĩnh người Taphian. Bà đến dinh thự của Ulysses và thấy Telemachus đang ngồi trăn trở giữa đàn người cầu hôn ngông cuồng. Telemachus đón tiếp vị khách lạ nồng hậu và tâm sự về nỗi đau khổ khi tài sản gia đình bị tàn phá bởi những kẻ cầu hôn mẹ mình là Penelope. Minerva trấn an anh rằng Ulysses vẫn còn sống và sẽ sớm tìm cách trở về. Bà khuyên Telemachus triệu tập hội nghị người Achaean vào sáng hôm sau để yêu cầu đàn người cầu hôn giải tán, sau đó dùng một chiếc thuyền cùng hai mươi thủy thủ đến Pylos gặp Nestor và Sparta gặp Menelaus để tìm tin tức về cha.Sau khi Minerva rời đi như một loài chim, Telemachus nhận ra mình vừa trò chuyện với một vị thần và cảm thấy tràn đầy can đảm. Anh trở lại sảnh chính, nơi ca sĩ Phemius đang hát về cuộc trở về đầy đau thương từ Troy. Penelope từ phòng trên đi xuống, bật khóc và yêu cầu Phemius đổi bài hát khác. Telemachus can thiệp, nhắc nhở mẹ rằng bối cảnh ca hát do Jove quyết định và bảo bà trở về phòng thực hiện các công việc nữ công. Penelope ngạc nhiên trước sự cứng cỏi của con trai và trở về phòng tưởng nhớ chồng cho đến khi Minerva ban cho bà giấc ngủ ngon. Telemachus sau đó thẳng thắn cảnh báo đàn người cầu hôn phải rời khỏi dinh thự vào ngày mai, khiến Antinous và Eurymachus ngỡ ngàng. Anh khẳng định quyết tâm làm chủ ngôi nhà của cha mình.Đêm xuống, đàn người cầu hôn giải tán về nhà. Telemachus trở về phòng ngủ cao trên tháp dưới sự chăm sóc của người nhúm Euryclea, con gái của Ops. Bà giúp anh gấp áo, treo lên móc và khóa cửa cẩn thận. Lưng tựa vào tấm lông cừu, Telemachus thao thức suốt đêm để suy tính về chuyến đi sắp tới theo lời khuyên của Minerva.

Cuộc họp tại Ithaca và chuyến khởi hành của TelemachusTelemachus thức dậy, ăn mặc chỉnh tề và sai người triệu tập nhân dân Ithaca đến bãi họp hội đồng. Aegyptius, một vị lão thần giàu kinh nghiệm có con trai từng theo Ulysses đi đánh thành Troy, là người đầu tiên phát biểu. Lão bày tỏ sự ngạc nhiên vì từ khi Ulysses ra đi, chưa từng có cuộc họp hội đồng nào được tổ chức. Lão gửi lời chúc tốt đẹp đến người đứng ra kêu gọi cuộc họp này. Cảm nhận được điềm lành, Telemachus bước ra giữa hội đồng, cầm lấy gậy quyền từ tay sứ giả Pisenor và bắt đầu giãi bày nỗi lòng. Cậu tuyên bố mình triệu tập mọi người không phải vì tin tức quân địch hay việc công, mà vì bi kịch cá nhân. Cậu đã mất đi vị cha kính yêu, đồng thời gia sản đang bị phá hủy nghiêm trọng bởi đám cầu hôn mẹ cậu là Penelope. Đám người này chần chừ không đến nhà ông ngoại Icarius mà lại túc trực tại nhà cậu, liên tục mổ bò, cừu, dê và uống cạn rượu thịt. Cậu cầu xin người dân Ithaca cùng chư thần hãy công bằng và ngăn chặn hành vi đồi bại này. Kết thúc lời phát biểu, Telemachus ném chiếc gậy xuống đất và bật khóc cay đắng.Antinous, một trong những kẻ cầu hôn, ngay lập tức đứng dậy lên tiếng đổ lỗi cho Penelope. Antinous tiết lộ mẹ của Telemachus đã dùng mưu kế lừa bọn chúng suốt hơn ba năm qua bằng cách dựng một khung cửi lớn để dệt tấm áo shroud cho lão tướng Laertes. Bà hứa sẽ chọn một người chồng sau khi hoàn thành công việc, nhưng ban đêm lại lén tháo sạch những đường dệt ban ngày dưới ánh đèn đuốc. Mưu đồ này chỉ bị phát hiện khi một người tớ gái tố giác. Antinous yêu cầu Telemachus phải đuổi Penelope về nhà cha đẻ để Icarius gả bà cho người khác, đồng thời tuyên bố đám cầu hôn sẽ không rời đi chừng nào bà chưa đưa ra lựa chọn. Telemachus kiên quyết từ chối đuổi mẹ vì sợ gánh chịu cơn giận dữ của thần linh và khoản đền bù lớn cho Icarius. Cậu cảnh báo đám cầu hôn hãy rời khỏi nhà mình, bằng không thần Jove sẽ trừng phạt bọn chúng. Ngay lúc đó, Jove gửi xuống hai con đại bàng bay lượn và lao vào cắn xé nhau trên không trung hội đồng. Nhà tiên tri Halitherses nhận định đây là điềm báo Ulysses sắp trở về để trừng phạt đám cầu hôn. Tuy nhiên, Eurymachus chế nhạo lời tiên tri và đe dọa phạt nặng Halitherses nếu còn tiếp tục can thiệp.Nhận thấy không thể thuyết phục đám cầu hôn bằng lời nói, Telemachus yêu cầu hội đồng cấp cho cậu một con tàu cùng thủy thủ đoàn hai mươi người để lên đường đến Pylos và Sparta tìm tin tức về cha. Nếu biết cha còn sống, cậu sẽ cố gắng chịu đựng thêm một năm; nếu biết cha đã chết, cậu sẽ về làm lễ tang và để mẹ tái giá. Mentor, một người bạn cũ được Ulysses giao quản lý gia đình, lên tiếng trách móc người dân Ithaca vì đã vô ơn và thờ ơ trước sự hoành hành của đám cầu hôn. Dù vậy, Leiocritus nhanh chóng gạt đi lời Mentor và tuyên bố giải tán hội đồng. Telemachus đi dạo một mình ra bờ biển, rửa tay trong làn sóng xám và cất lời cầu nguyện tới vị thần đã viếng thăm cậu hôm qua. Nữ thần Minerva lập tức xuất hiện trong hình dạng và giọng nói của Mentor để trấn an, hứa sẽ tìm cho cậu con tàu tốt nhất và đồng hành cùng cậu.Telemachus trở về nhà và từ chối lời mời ăn uống mang tính giễu cợt của Antinous cùng đám cầu hôn. Cậu xuống kho báu dưới lòng đất, nơi lưu giữ vàng, đồng, quần áo và rượu ngon, rồi bảo người quản gia trung thành Euryclea chuẩn bị mười hai hũ rượu cùng hai mươi bao bột mì. Cậu bắt Euryclea thề giữ bí mật chuyện này với mẹ cậu trong ít nhất mười đến mười hai ngày. Trong khi đó, Minerva biến thành hình dạng của Telemachus để mượn một con tàu từ Noemon và chiêu mộ các thủy thủ trong thành phố. Khi đêm xuống, nữ thần làm cho đám cầu hôn chìm vào giấc ngủ sâu, rồi hóa thân thành Mentor để dẫn Telemachus ra bến cảng. Thủy thủ đoàn nhanh chóng vận chuyển lương thực lên tàu. Dưới sự chỉ dẫn của Minerva và làn gió tây thuận lợi, con tàu giương cánh buồm trắng vượt sóng ra khơi, bắt đầu hành trình xuyên đêm để tìm kiếm tin tức về Ulysses.

Chuyến đi của Telemachus tới Pylos và cuộc đón tiếp của NestorMặt trời mọc trên biển khơi chiếu sáng thế gian cũng là lúc Telemachus cùng đoàn thủy thủ cập bến Pylos. Nơi đây dân chúng đang tập trung đông đảo trên bờ biển để tế lễ những con bò đen cho thần Neptune. Thần Minerva dưới hình dạng Mentor dẫn đường cho Telemachus và khuyên anh nên dẹp bỏ sự rụt rè để đến gặp ông lão Nestor hỏi tin tức về người cha Ulysses. Dù Telemachus lo lắng vì chưa có kinh nghiệm giao tiếp với người lớn tuổi, Minerva đã trấn an rằng bản năng và các vị thần sẽ soi sáng cho anh. Cả hai tiến về phía hội đồng nơi Nestor cùng các con trai đang chuẩn bị bữa ăn. Pisistratus, con trai của Nestor, nhanh chóng ra đón tiếp hai vị khách xa lạ, mời họ ngồi trên những tấm da cừu mềm mại và trân trọng trao chén rượu vàng cho Minerva cầu nguyện trước. Minerva cầu xin thần Neptune ban phước cho Nestor, gia đình ông và toàn thể dân chúng Pylos, đồng thời chúc cho chuyến đi của Telemachus đạt kết quả tốt đẹp. Sau khi mọi người dùng xong bữa tối, Nestor mới bắt đầu hỏi danh tính và mục đích chuyến đi của các vị khách. Telemachus mạnh dạn đáp rằng anh đến từ Ithaca để tìm tin tức về Ulysses, người từng cùng Nestor chiến đấu tại thành Troy. Anh tha thiết mong Nestor kể lại sự thật về số phận của cha mình, dù đó là tin buồn. Nestor xúc động nhớ lại những gian khổ, mất mát trong chín năm chiến tranh ở Troy, nơi nhiều anh hùng như Ajax, Achilles, Patroclus và con trai Antilochus của ông đã ngã xuống. Ông ca ngợi mưu trí vượt trội của Ulysses và khẳng định hai người luôn đồng lòng trong mọi quyết định. Sau khi thành Troy thất thủ, các vị thần làm phân tán quân Achaean. Athena gây ra sự chia rẽ giữa hai anh em Agamemnon và Menelaus. Nestor cùng Diomed và Menelaus nhô buồm trở về ngay, còn Ulysses quay lại hội quân với Agamemnon. Nestor cho biết ông trở về Pylos an toàn nhưng không rõ số phận cụ thể của Ulysses. Nestor kể tiếp cho Telemachus nghe những tin tức ông hóng hớt được sau khi về nhà. Các chiến binh Myrmidon dưới sự dẫn dắt của Neoptolemus, Philoctetes và Idomeneus đều về nhà an toàn. Tuy nhiên, Agamemnon khi trở về đã bị Aegisthus sát hại dã man do sự phản bội của người vợ Clytemnestra. Sau tám năm trị vì gian ác, Aegisthus đã bị Orestes, con trai của Agamemnon, tiêu diệt để trả thù cho cha. Nestor khen ngợi hành động của Orestes và khuyên Telemachus hãy dũng cảm bảo vệ tài sản gia đình trước bọn cầu hôn tham lam đang tàn phá nhà anh. Telemachus than thở rằng mình không có được sự trợ giúp của các thần linh như cha mình ngày xưa. Khi Minerva khẳng định sức mạnh của các vị thần có thể cứu con người nếu họ muốn, Telemachus vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng trở về của Ulysses. Anh chuyển sang hỏi sâu hơn về cái chết của Agamemnon và những chuyện xảy ra với Menelaus. Nestor giải thích chi tiết rằng Aegisthus đã dụ dỗ Clytemnestra sau khi bỏ rơi người hát rong được Agamemnon giao nhiệm vụ bảo vệ cô lên một hòn đảo hoang. Trong khi đó, Menelaus bị giữ lại ở Sunium để chôn cất người lái tàu Phrontis bị Apollo bắn chết, sau đó gặp bão lớn khiến đội tàu bị chia rẽ, một phần đắm ở Crete và năm chiếc cùng Menelaus dạt sang Egypt. Menelaus đã thu thập nhiều vàng bạc ở nơi xa xôi suốt những năm Aegisthus chiếm đoạt Mycene. Nestor khuyên Telemachus không nên rời nhà quá lâu để tránh việc bọn cầu hôn ăn hế tài sản, đồng thời khuyên anh nên đến gặp Menelaus, người vừa trở về từ những vùng đất xa xôi. Khi trời tối, Minerva đề nghị làm lễ dâng rượu rồi đi ngủ. Nestor nhất quyết không để Telemachus ngủ dưới tàu mà mời anh về nhà mình, nơi ông có đầy đủ chăn nệm ấm áp. Minerva đồng ý để Telemachus lưu lại nhà Nestor, còn cô lấy lý do quay lại tàu dặn dò thủy thủ và đi giải quyết công việc ở vùng Cauconians. Ngay sau đó, Minerva hóa thành một con chim ưng bay vút lên trời trước sự ngạc nhiên của tất cả mọi người. Nestor nhận ra đây chính là con gái của Jove và hứa sẽ cúng tế một con bò trẻ chưa gán ách cho thần. Nestor dẫn các con và Telemachus về nhà, mở rượu lâu năm để chiêu đãi. Sáng hôm sau, Nestor dậy sớm, ngồi trên ghế đá cẩm thạch trắng trước cửa nhà và ra lệnh cho các con chuẩn bị lễ tế thần Minerva. Một người con đi lấy bò, một người đi mời đoàn thủy thủ của Telemachus, và thợ kim hoàn Laerceus được mời đến để dát vàng lên sừng con bò. Sau khi các nghi lễ diễn ra trang trọng và thịt bò được nướng xong, Polycaste, con gái nhỏ của Nestor, đã tắm rửa và xức dầu thơm cho Telemachus. Mọi người cùng nhau ăn uống vui vẻ. Nestor ra lệnh cho các con thắng bộ ngựa tốt nhất vào xe kéo để Telemachus khởi hành. Người quản gia chuẩn bị đầy đủ lương thực, bánh mì và rượu ngon cho chuyến đi. Telemachus bước lên xe cùng Pisistratus cầm dây cương. Họ thúc ngựa phi nhanh ra khỏi thành Pylos, băng qua những cánh đồng rộng lớn suốt cả ngày. Khi mặt trời lặn, họ đến Pherae và ở lại nhà Diocles, nơi họ được đón tiếp nồng hậu. Sáng hôm sau, hai người tiếp tục lên xe, thúc ngựa lao nhanh về phía những vùng đất trồng lúa mì để hoàn thành chặng đường đến Lacedaemon khi màn đêm lại buông xuống.